رنگ اوپک یا پوشاننده (علامت مربع)

علامت مربع چیست؟

تقریبا همه میدونید روی تیوپ‌های آبرنگ علامت‌هایی هست که هرکدوم یک معنایی دارند. توی این مطلب قراره در مورد علامت مربع صحبت کنیم. مربع روی تیوپ رنگ بیانگر پوشانندگی رنگ هست. این مربع اگر تو پر ■ باشه یعنی رنگ کاملا پوشاننده یا اوپک هست. اگر توخالی □ باشه یعنی رنگ شفاف یا ترنسپرنت هست. حالت بینابینی هم داره که توی تصویر میبینید.

اوپک یا پوشاننده به زبان ساده یعنی زیرش پیدا نیست. ترنسپرنت یا شفاف یعنی زیرش پیداست. مثل اینکه یه کاغذ سفید داشته باشی. روش یه طرف طلق شفاف صورتی بگذاری، یه طرف یه کاغذ رنگی صورتی. اونی که کاغذ رنگیه دیگه زیرش پیدا نیست و فقط همون رنگ کاغذ صورتی رو میبینیم. ولی طلق زیرش پیداست یعنی اون رنگ سفید کاغذ هم زیر رنگ صورتی طلق دیده میشه. خب حالا فهمیدیم رنگ اوپک (پوشاننده) و ترنسپرنت(شفاف) چه فرقی با هم دارن. اما توی نقاشی چه استفاده‌ای داره؟ کجا بهتره رنگ شفاف بیاریم کجا اوپک؟ چیزایی که میگم بیشتر تجربی هست. ولی بد نیست خودتون هم آزمایش کنید یا با توجه به تکنیک کاری خودتون ببینید چطوری براتون نتیجه بهتری داره.

نکات استفاده از رنگ‌های اوپک و ترنسپرنت در نقاشی

هر دو رنگ اوپک و ترنسپرنت را میتونیم با آب رقیق کرده و استفاده کنیم. میتونیم خیس در خیس کار کنیم. اما چند تا نکته رو بهتره گوشه ذهنمون داشته باشیم:

1.موقع ترکیب رنگ پیشنهاد میکنم اگر شفافیت براتون مهمه، رنگ‌های اوپک را خیلی داخل ترکیبات نکنید چون رنگ نهایی بعد از خشک شدن یکم گچی و مات میشه. بدترین حالت هم وقتیه که چند تا رنگ اوپک رو با هم مخلوط کنیم انگار رنگ کدری میده که هیچ اصالتی هم نداره!

2.وقتی داریم لایه ای کار میکنیم. یعنی اول یک لایه کار کردیم، گذاشتیم خشک شده و بعد میخوایم لایه یا لایه‌های بعدی رو روش بیاریم، بهتره یه همچین ترتیبی داشته باشن: اول رنگهای ترنسپرنت و staining (که بعدا در موردش میگم)، بعد نیمه اوپک و لایه آخر اوپک. البته رنگ اوپک میتونه رقیق بشه و به عنوان لایه اول یا در تکنیک خیس در خیس هم استفاده بشه. فقط همونطور که توی تصویر میبینید یکمی حالت مات تر دارن نسبت به رنگهای ترنسپرنت.

3.در ادامه نکته قبلی بهتره اینو اضافه کنم که گاهی در پایان کار میخوایم لکه‌هایی بیاریم جوری که زیر رو بپوشونه. شاید دیده باشید بعضی هنرمندان مثلا توی فضای شهری آخر سر لکه رنگ‌های کوچک پوشاننده میارن. حتی بعضی با گواش این کار را انجام میدن. پس اینجا هم مسلما هر رنگ اوپک که با غلظت نسبتا بالا استفاده بشه گزینه مناسب تری هست. اگر رنگ اوپک مورد نظر رو ندارید میتونید رنگتون رو با غلظت بالا (در حد چند تا لکه کوچک) در حد چند تا لکه بگذارید. سعی کنید این کار در حد ده درصد توی کار آبرنگ بیشتر نشه. قرار نیست سطح زیاد یا وسیعی رو با رنگ غلیظ پوشاننده یا گواشی کار کنیم. همه میدونید که توی آبرنگ سطوح سفید رو بدون رنگ باقی می‌گذاریم. یعنی از سفیدی کاغذ استفاده می‌کنیم نه گواش یا رنگ سفید!

4. یه نکته ریزی که خیلی تجربی موقع کار کردن گلها دیدم اینه که اگر مرحله قبلی را با رنگ اوپک با تکنیک خشک در خیس کار کرده باشم، وقتی وسط کار دوباره اسپری کنم که رطوبتی که میخوام به مقوا برگرده و ادامه بدم، همونطور که توی ویدیوی زیر میبینید رنگ های قبلی بلند میشن! این در حالی که تو اکثر رنگ‌های ترنسپرنت میتونم دوباره اسپری بزنم و ادامه بدم و رنگ‌های قبلی حرکت نکنند. این حالت رو بیشتر با رنگ مورد علاقم Brilliant pink از برند شین هان دیدم که یه رنگ خیلی قشنگ ولی اوپکه. البته این ویژگی به علامت مثلث یا نفوذپذیری بیشتر ربط داره که در مقاله‌های بعدی در موردش توضیح میدم.

وقتی بیشتر در موردش تحقیق کردم دیدم ارتباط قطعی بین این که رنگ اوپک روی سطح مقوا میمونه و راحت بلند میشه نیست. اما انگار در مورد تعدادی از رنگ‌های اوپک این صدق میکنه. ولی صرفا اوپک بودن رنگ دلیلی بر این مسئله نیست و همانطور که گفتم به ویژگی مثلث یا خاصیت‌های دیگه رنگ هم برمیگرده.

تفاوت رنگ اوپک با گواش

درسته رنگ اوپک در حالت غلیظ و گواش تقریبا شبیه هم عمل میکنند. اما گواش همچنان ماهیتا پوشاننده تره. به علاوه همچنان رنگ‌های اوپک آبرنگ ویژگی‌های آبرنگ را دارند. موقع ترکیب با آب رقیق و لطیف‌تر میشوند، خاصیت حرکت و سیالی در زمینه خیس را دارند. گواش حالت جرم‌دار داره و رنگ‌ها بعد از خشک شدن معمولا مات‌تر و تیره‌تر می‌شوند.

جلسه اول دوره رنگشناسی هم در مورد شیمی رنگ و تمام خاصیت های رنگ کامل توضیح داده شده.
در ادامه درباره کاربرد بقیه علامت های روی برچسب رنگ بهتون توضیح میدم.