چه قلموهایی بگیرم؟

قلمو ها خیلی متنوع هستند. هرکدوم یه قابلیت و کاربردی دارند. هر نقاش با توجه به سوژه و تکنیک خودش معمولا تعدادی قلموی اصلی داره که بیشتر از اونها استفاده میکنه. تو ادامه تجربه خودمو از انواع قلموهایی که میشناسم و باهاش کار کردم میگم.

دسته‌بندی اول. جنس مو

دسته بندی اول موی قلموه که می‌تونه موی طبیعی، مصنوعی و یا ترکیب هردوش باشه.

1. قلموهای موی طبیعی

قلموهای موی طبیعی مثل موی سنجاب، سمور، بز و … هستند. با امید به اینکه اون حیوان موقع استفاده از موهاش آسیبی ندیده باشه، این نوع قلموها ویژگی هایی دارند که با توجه به کاربرد می‌تونه مناسب یا نامناسب باشه. معمولا موی نرم‌ و انعطاف پذیری دارند.

یه ویژگی قلموهای موی طبیعی اینه که آب و رنگ رو بیشتر تو خودشون نگه میدارن. یعنی بهمون اجازه میده سطح وسیع‌تری رو راحت‌تر رنگ‌گذاری کنیم. مثلا برای شروع وقتی بخوایم با رنگ رقیق و حالت واش یک قسمتی مثل آسمون یا لایه اول چهره و … رو کار کنیم این قلموها کاربرد خوبی دارند. ویژگی دیگه اینه که انعطافشون بیشتره و فرم میگیرند. میتونیم اونها رو به حالت‌های مختلف دربیاریم. مثلا بعضی‌هاشون سرش تیز میشه، حالت بهم ریخته و آشفته میگیره که باهاش می‌تونیم درخت و بافت‌های انبوه رو راحت‌تر بکشیم. برای قسمت‌های خیس در خیس مثل آسمون هم قلموی موی طبیعی خوب جواب میده. اما این قلموها درسته گرون‌تر هستن و کاربرد خوبی دارن ولی بعضی جاها اتفاقا نوع مصنوعی بهتر عمل میکنه.

2. قلموهای موی مصنوعی

قلموهای با الیاف مصنوعی نسبت به طبیعی معمولا قیمت مناسب‌تری دارند. ولی به نظرم نسبت به نوع طبیعی، دوام و عمر کمتری دارند و سر قلمو زودتر اون تیزی یا حالت اولیه رو از دست میده. البته دوامش باز به جنس و برند و کیفیت هم ربط داره. قلموهای با موی مصنوعی معمولا سر سفت‌تری دارند، نرمی قلموهای موی طبیعی رو ندارند. سرش سریع به حالت اولیه برمیگرده و فرم نمیگیره. رنگ رو هم کمتر توی خودش نگه میداره و زود به زودتر نیاز به شارژ داره. جاهایی که میخوایم جزئیات بیاریم یا همزمان با تاش قلمو خیسی اضافی روی مقوا رو هم یکم بگیریم به نظرم موی مصنوعی بیشتر کاربرد داره. در کل خیلی شخصی و تجربی هست که در انتهای مطلب تجربه شخصی خودم رو بهتون میگم.

3. قلموهای ترکیبی

ترکیبی از موی طبیعی و مصنوعی (بعضی‌ها درصد بیشتر موی طبیعی، بعضی‌ها درصد بیشتر موی مصنوعی) هستند. معمولا قلموهای خوبی هستند و ویژگی‌هایی بین دو نوع گفته شده را دارند.

دسته‌بندی دوم. شکل قلمو

قلموها از نظر شکل مدل‌های مختلفی دارند که هرکدوم یه کاربردی داره. نیاز نیست همه اونها رو تهیه کنید. باید ببینید کدوم قلموها برای سوژه‌ها یا سبکی که کار می‌کنید استفاده بیشتر و کاربردی‌تری داره. با توجه به فرم قلموها هرکدوم قابلیت‌هایی به ما می‌دهند. توجه کنید که هر کدوم از اینها ممکنه با موی طبیعی، مصنوعی و یا ترکیبی باشن. همچنین هرکدوم در سایزهای مختلف از کوچک تا بزرگتر و با برندهای متنوع در دنیا تولید می‌شوند.

1. قلموی گرد

همونطور که توی تصویر میبینید، سر گرد داره. بعضی‌ها سر تیز و خوبی دارند. بعضی سر گردتر دارند. کاربردشون خیلی زیاده از واش‌های اولیه با قلموهای سایز بزرگتر تا لکه گذاری یا جزئیات مثل نقطه‌ها، خط‌ها و… با سایزهای کوچکترشون میتونیم استفاده کنیم.

2. قلموی تخت

این قلموها سرتخت دارند. مناسب برای کشیدن سطوح صاف مثلا توی فضاهای شهری ساختمان‌ها، یا شکل‌های مربعی مستطیلی. دیده شده بعضی هنرمندان برای کشیدن گل هم از این قلمو استفاده می‌کنند.

3. قلموی سرکج

سرش مثل قلموی سرتخته فقط به جای اینکه صاف باشه، شیب داره. هم توی ساختمان و فضای شهری و هم توی گل ها، دورگیری و برگ‌ها و فضاسازی‌های اطراف گل‌ها کاربرد داره. با سر تیز اونها میشه خط کشید و با پهنای کاملش میش سطح صاف کشید. پیشنهاد می‌شود قابلیت‌های قلمو رو خودتون امتحان کنید.

4. قلموی شمشیری

قلموهای شمشیری مثل سرکج سرشون شیب داره ولی سرش به جای اینکه تخت باشه، حالت منحنی داره. این قلمو برای خیلی از سوژه‌ها مثل گل، برگ‌ها، دورگیری، مناظر، فیگورها و… میتونند کاربرد داشته باشن. چون قابلیت‌های زیادی دارند. یعنی با سر تیزش میشه مثل قلموی گرد ریز نقطه، خط و لکه‌های ریز گذاشت. از پهنای کاملش برای سطوح، تاش‌های فرم برگ مانند و همچنین در گل‌ها و دورگیری گل‌ها (با قرار دادن سر تیز قلم به سمت گل) استفاده کرد. برحسب تجربه قلموهای شمشیری موی طبیعی رو خیلی نمیپسندم و ترکیبی یا مصنوعی رو ترجیح میدم.

5. قلموی زمینه

این قلموها سر تخت دارند و برای زمینه یا واش‌های شروع کار کاربرد دارند. نوع موی طبیعی اونها میتونه برای محو کردن هم استفاده بشه.

6. قلموی بادبزنی

قلموهای بادبزنی برای بعضی بافت‌ها مثل درخت، سبد، علفزار و … میتونه استفاده بشه. فقط برای بافت‌های نامنظم مثل درخت، بهتره سر قلموی بادبزنی رو به صورت نامنظم خودمون بچینیم تا فرم‌ شلخته پیدا کنه و بافت طبیعی‌تری بده. گرچه من خودم از قلموی گرد بیشتر برای درخت استفاده می‌کنم و بافت درخت رو خودم ایجاد میکنم به جای اینکه از قلموی بادبزنی کمک بگیرم!

7. قلموی زبان گربه‌ای

قلموهای زبان گربه‌ای سر منحنی مانند دارند. یعنی به‌جای اینکه سرش تخت باشه، گوشه‌هاش گرد و کمی نوک‌تیزه. برای بعضی لکه‌گذاری‌ها، فیگورها یا گل‌ها میتونه استفاده بشه. کلا هر قلمو با حرکت‌ها و فرم‌های مختلفی که بهش میدن شکل‌ها و لکه‌های جالبی ایجاد می‌کنه. معمولا قلموی شمشیری یا سرکج از یک سمت برش تیز می‌اندازد اما این مدل قلموها رد نرم‌تری می‌گذارند.

8. قلموی لاینر و شاخه زن

این قلموها سر تیز و بلندی دارند و برای کشیدن خطوط نازک، شاخه‌ها و جزئیات مناسب هستند. بعضی از این قلموها همانطور که در سمت راست تصویر میبینید، لاینر مخزن دار هستند که باعث می‌شود رنگ تا مدت طولانی‌تری به سر تیز قلم وارد شود و بتوان خطوط طولانی مثل شاخه‌ها را بدون نیاز به شارژ مجدد کار کرد. گاهی اوقات ممکن است لکه‌های کوچکی هم موقع کار با آنها ایجاد شود. اگر ظرافت و دقت خطوط خیلی مهم است، لاینر بدون مخزن کاربردی‌تر می‌باشد.

جمع‌بندی و پیشنهادات شخصی

همانطور که گفته شد قلمو برحسب کاربرد و استفاده هنرمند انتخاب می‌شود. حتی برخی برندها مثل اسکودا مستقیما زیر نظر یک هنرمند مطرح، قلموی دلخواه را برای سبک نقاشی او تولید می‌کنند.

برندهایی که در ادامه پیشنهاد میدهم از روی تجربه و سبک نقاشی‌های آبرنگی است که خودم کار می‌کنم.

موی طبیعی: فردریکس، شین هان سایز 18، پلیکان سایز 12 (یکی از اینها هم کافیه)

گرد: قلمو روهانگ 750 mini سایز 12 عالیه، قلموهای پارس آرت کد 2122 سایزهای با فاصله مثلا 6 و 10

سرکج: روهانگ F-950 سایز 3 بسیار عالی و کاربردی ، پارس آرت کد 2123 سایز 1 و 1/2

شمشیری: پارس آرت کد 2130 (که البته هربار سرش یه فرم جدید داره!)، قلموی آرتیکس Artix و Brons هم اگر پیدا بشه قلموهای خوبین. کلا برندهای مختلفی برای قلموی شمشیری هست. من از ظاهرش اونی رو انتخاب میکنم که اولا موی طبیعی و خیلی شل نباشه و دوما سرش خیلی شیب تند یا شیب حالت فرورفته نداشته باشه! یه شیب منحنی ملایم داشته باشه.

زمینه: پارس آرت کد 4108 سایز 3 (سایزها به اندازه نقاشی هم بستگی داره اگر کار بزرگ مدنظرتونه سایز بزرگتر مناسبتره)